S.M.A.R.T
Świadomy, Mądry, Asertywny, Rozważny, Trzeźwy
S.M.A.R.T. bez recepty pomaga zdobywać wiedzę i ćwiczyć umiejętności potrzebne w codziennych sytuacjach.
Nie straszymy i nie oceniamy. Pokazujemy, jak rozpoznawać presję, sprawdzać informacje, stawiać granice, reagować, gdy ktoś potrzebuje wsparcia, oraz podejmować decyzje z uwzględnieniem ich możliwych konsekwencji.
Bycie S.M.A.R.T. nie oznacza znajomości wszystkich odpowiedzi ani niepopełniania błędów.
Oznacza umiejętność zatrzymania się, sprawdzenia sytuacji, podjęcia własnej decyzji i zwrócenia się po pomoc, kiedy jest potrzebna.
Zadanie publiczne jest współfinansowane z budżetu Gminy Wrocław w ramach programu Promowania zdrowia, profilaktyka chorób i uzależnień w placówkach Wrocławskiej Sieci Przedszkoli i Szkół Promujących Zdrowie. Chcę. Mogę. Potrafię
Co oznacza akronim SMART?
S — Świadomy
Sprawdzam, z czym mam do czynienia. Jeśli czegoś nie wiem, szukam informacji w wiarygodnym źródle zamiast opierać się na reklamie, komentarzu albo popularnym filmie.
M — Mądry
Zastanawiam się, kto próbuje wpłynąć na moją decyzję i co może na niej zyskać. Szczególnie uważam na obietnice szybkich efektów i argument „wszyscy tak robią”.
A — Asertywny
Potrafię powiedzieć „nie”, poprosić o czas albo odejść. Nie muszę przedstawiać długiego uzasadnienia ani niczego udowadniać.
R — Rozważny
Biorę pod uwagę nie tylko najbliższe kilka minut. Myślę o zdrowiu, samopoczuciu, relacjach, nauce, treningu i własnych planach.
T — Trzeźwy
Nie szukam w substancjach szybkiego sposobu na stres, wygląd, wyniki albo akceptację. Gdy jest mi trudno, korzystam z bezpiecznych sposobów radzenia sobie i proszę o wsparcie
Bycie S.M.A.R.T. nie oznacza bycia idealnym. Chodzi o to, żeby umieć się zatrzymać, sprawdzić sytuację i wybrać następny bezpieczny krok.
O projekcie
S.M.A.R.T. bez recepty
Materiały dla młodzieży oraz wspierających ją dorosłych
S.M.A.R.T. bez recepty powstał w ramach projektu „Chcę – Mogę – Potrafię 2026”, realizowanego przez Fundację To The Future.
Strona dotyczy pozamedycznego używania leków, sterydów anaboliczno-androgennych, SARM-ów oraz innych substancji psychoaktywnych. Zamiast samej listy zagrożeń udostępniamy ćwiczenia i wskazówki, które można wykorzystać w konkretnej sytuacji.
W Bezpieczniku młoda osoba może:
- przećwiczyć odpowiedzi na presję;
- sprawdzić, jak oceniać porady zdrowotne z internetu;
- przygotować własną sieć wsparcia;
- dowiedzieć się, jak porozmawiać z kolegą lub koleżanką;
- przypomnieć sobie, kiedy trzeba wezwać pomoc.
W Pomocniku dorosły znajdzie:
- pomysły na codzienne działania profilaktyczne;
- wskazówki dotyczące niepokojących zmian;
- przykłady rozpoczęcia trudnej rozmowy;
- ćwiczenia w „Trenerze rozmowy”;
- podział pomocy według pilności sytuacji;
- odnośniki do profesjonalnego wsparcia.
Materiały nie zastępują porady lekarskiej, konsultacji psychologicznej ani terapii. W bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia należy zadzwonić pod numer 112.
O współautorce modułu cyfrowego
Dagmara Strzelczyk
Koordynatorka wolontariatu w Fundacji To The Future, współtwórczyni modułu cyfrowego programu „S.M.A.R.T. bez recepty” oraz studentka V roku psychologii
Współtworzyła układ strony, ćwiczenia i treści edukacyjne programu „S.M.A.R.T. bez recepty”. W Fundacji przygotowuje również materiały do mediów społecznościowych i koordynuje pracę wolontariuszy.
Interesuje się psychologią zdrowia, profilaktyką zachowań ryzykownych, psychologią sportu i odżywianiem. W pracy nad modułem odpowiadała za przełożenie specjalistycznych informacji na krótkie i praktyczne materiały dla młodzieży oraz dorosłych.
Poza Fundacją ćwiczy jogę i tańczy.
Konsultacja merytoryczna
Treści programu „S.M.A.R.T. bez recepty” zostały poddane konsultacji merytorycznej przez zespół psychologów współpracujących z Fundacją To The Future.
W ocenie zespołu projekt jest merytoryczny i praktyczny. Zawiera przydatne informacje dotyczące rozpoznawania niepokojących sytuacji, właściwego reagowania oraz miejsc, w których młodzież i wspierający ją dorośli mogą uzyskać pomoc.
Finansowanie: Zadanie publiczne jest współfinansowanie z budżetu Gminy Wrocław w ramach programu Promowania zdrowia, profilaktyka chorób i uzależnień w placówkach Wrocławskiej Sieci Przedszkoli i Szkół Promujących Zdrowie. Chcę. Mogę. Potrafię.
Więcej informacji o projekcie znajdziesz klikając tutaj: https://tothefuture.pl/projekty/chce-moge-potrafie-2026/
Bibliografia
Źródła wykorzystane przy opracowaniu treści programu „S.M.A.R.T. bez recepty”.
American Academy of Pediatrics. (2024, November 18). Preventing nonmedical use of controlled prescription medications: AAP guidance. HealthyChildren.org. https://www.healthychildren.org/English/news/Pages/nonmedical-use-of-controlled-medications-AAP-guidance-for-families.aspx
American Academy of Pediatrics. (2025, June 9). Steroids & sports performance enhancers: Information for teen athletes. HealthyChildren.org. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/teen/substance-abuse/Pages/Anabolic-Steroids.aspx
Botvin, G. J., & Griffin, K. W. (2014). Life skills training: Preventing substance misuse by enhancing individual and social competence. New Directions for Youth Development, 2014(141), 57–65. https://doi.org/10.1002/yd.20086
Botvin, G. J., Griffin, K. W., & Nichols, T. D. (2006). Preventing youth violence and delinquency through a universal school-based prevention approach. Prevention Science, 7(4), 403–408. https://doi.org/10.1007/s11121-006-0057-y
Dębski, M., & Flis, J. (2023). MŁODE GŁOWY: Otwarcie o zdrowiu psychicznym. Raport z badania dotyczącego zdrowia psychicznego, poczucia własnej wartości i sprawczości wśród młodych ludzi w Polsce. Fundacja UNAWEZA. https://mlodeglowy.pl/wp-content/uploads/2023/04/MLODE-GLOWY.-Otwarcie-o-zdrowiu-psychicznym_-Raport-final.pdf
Djärv, T., Rogers, J., Semeraro, F., Brädde, L., Cassan, P., Cimpoesu, D., van Goor, S., Klaassen, B., Laermans, J., Meyran, D., Singletary, E. M., Mellett-Smith, A., Thilakasiri, K., & Zideman, D. (2025). European Resuscitation Council Guidelines 2025: First aid. Resuscitation, 215(Suppl. 1), 110752. https://doi.org/10.1016/j.resuscitation.2025.110752
ESPAD Group. (2025). ESPAD report 2024: Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs. https://www.espad.org/espad-report-2024
European Union Drugs Agency. (n.d.). Best practice portal: Evidence database. Retrieved August 28, 2026, from https://www.euda.europa.eu/best-practice/evidence-summaries_en
European Union Drugs Agency. (2026). European drug report 2026: Trends and developments. https://doi.org/10.2810/8266522
Jensen, C. D., Cushing, C. C., Aylward, B. S., Craig, J. T., Sorell, D. M., & Steele, R. G. (2011). Effectiveness of motivational interviewing interventions for adolescent substance use behavior change: A meta-analytic review. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 79(4), 433–440. https://doi.org/10.1037/a0023992
LaBotz, M., & Griesemer, B. A. (2016). Use of performance-enhancing substances. Pediatrics, 138(1), e20161300. https://doi.org/10.1542/peds.2016-1300
Li, L., Zhu, S., Tse, N., Tse, S., & Wong, P. (2016). Effectiveness of motivational interviewing to reduce illicit drug use in adolescents: A systematic review and meta-analysis. Addiction, 111(5), 795–805. https://doi.org/10.1111/add.13285
Ładna, A., Kamiński, K., Rosłaniec, K., Wrońska, A., Błażej, M., Jankiewicz, A., Konopczyński, F., & Nawrot, M. (2025). Nastolatki: Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców. NASK – Państwowy Instytut Badawczy. https://www.nask.pl/magazyn/nastolatki-raport-z-ogolnopolskiego-badania-uczniow-i-rodzicow
Malczewski, A., & Jabłoński, P. (Red.). (2023). Raport 2023: Uzależnienia w Polsce. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2024/03/Raport-2023-wersja-Internetowa.pdf
Melerowicz, D. (2026). Skuteczna profilaktyka w gminach: Standardy jakości, rekomendowane programy i zasady finansowania działań adresowanych do dzieci i młodzieży. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Miech, R. A., Johnston, L. D., Patrick, M. E., & O’Malley, P. M. (2025). Monitoring the Future national survey results on drug use, 1975–2024: Overview and detailed results for secondary school students. Institute for Social Research, University of Michigan. https://monitoringthefuture.org/mtf2025vol1/
Miller, W. R., & Rollnick, S. (2023). Motivational interviewing: Helping people change and grow (4th ed.). Guilford Press.
National Institute on Drug Abuse. (2020, July 6). Drugs, brains, and behavior: The science of addiction. https://nida.nih.gov/research-topics/addiction-science/drugs-brain-behavior-science-of-addiction
Patton, G. C., Sawyer, S. M., Santelli, J. S., Ross, D. A., Afifi, R., Allen, N. B., Arora, M., Azzopardi, P., Baldwin, W., Bonell, C., Kakuma, R., Kennedy, E., Mahon, J., McGovern, T., Mokdad, A. H., Patel, V., Petroni, S., Reavley, N., Taiwo, K., … Viner, R. M. (2016). Our future: A Lancet commission on adolescent health and wellbeing. The Lancet, 387(10036), 2423–2478. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)00579-1
Pope, H. G., Jr., Kanayama, G., & Hudson, J. I. (2012). Risk factors for illicit anabolic-androgenic steroid use in male weightlifters: A cross-sectional cohort study. Biological Psychiatry, 71(3), 254–261. https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2011.06.024
Rollnick, S., Miller, W. R., & Butler, C. C. (2008). Motivational interviewing in health care: Helping patients change behavior. Guilford Press.
Smyth, M. A., van Goor, S., Malta Hansen, C., Fijačko, N., Kondo Nakagawa, N., Raffay, V., Ristagno, G., Rogers, J., Scquizzato, T., Smith, C. M., Spartinou, A., Keck, W., & Perkins, G. D. (2025). European Resuscitation Council Guidelines 2025: Adult basic life support. Resuscitation, 215(Suppl. 1), 110771. https://doi.org/10.1016/j.resuscitation.2025.110771
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, United Nations Office on Drugs and Crime, & World Health Organization. (2017). Good policy and practice in health education: Booklet 10. Education sector responses to the use of alcohol, tobacco and drugs. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. https://www.unesco.org/en/articles/how-education-sector-can-respond-use-alcohol-tobacco-and-substances
United Nations Office on Drugs and Crime. (2026). World drug report 2026. https://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/world-drug-report-2026.html
United Nations Office on Drugs and Crime, & World Health Organization. (2018). International standards on drug use prevention (2nd updated ed.). United Nations Office on Drugs and Crime. https://www.who.int/publications/i/item/international-standards-for-drug-use-prevention-second-edition-2018
U.S. Food and Drug Administration. (n.d.). Certain bodybuilding products put consumers at risk for heart attack, stroke, serious liver damage and more. Retrieved August 28, 2026, from https://www.fda.gov/drugs/fraudulent-products/certain-bodybuilding-products-put-consumers-risk-heart-attack-stroke-serious-liver-damage-and-more
U.S. Food and Drug Administration. (2023, April 26). FDA warns of use of selective androgen receptor modulators (SARMs) among teens, young adults. https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/fda-warns-use-selective-androgen-receptor-modulators-sarms-among-teens-young-adults
Volkow, N. D., & Blanco, C. (2023). Substance use disorders: A comprehensive update of classification, epidemiology, neurobiology, clinical aspects, treatment and prevention. World Psychiatry, 22(2), 203–229. https://doi.org/10.1002/wps.21073
Vraga, E. K., & Bode, L. (2020). Defining misinformation and understanding its bounded nature: Using expertise and evidence for describing misinformation. Political Communication, 37(1), 136–144. https://doi.org/10.1080/10584609.2020.1716500
World Health Organization. (1997). Life skills education for children and adolescents in schools (2nd ed.). https://iris.who.int/items/5d053e73-4b67-4456-9e9a-f3ae402863f2
World Health Organization. (2022, September 14). WHO policy brief: COVID-19 infodemic management. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Policy_Brief-Infodemic-2022.1
World Health Organization. (2024, November 26). Adolescent and young adult health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescents-health-risks-and-solutions
World Health Organization, & United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2021). Making every school a health-promoting school: Global standards and indicators. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240025059
Ostatnia aktualizacja: 28 sierpnia 2026 r.
